Wetenschapsjournalist

Doe-het-zelven met je DNA

Met een spoedcursus moleculaire biologie en wat hulp van internet kun je een poging wagen zelf je genen te veranderen. Twee Amerikanen nemen het voortouw. Ze bedachten hun eigen gentherapie.

“Wij zijn de eerste generatie die geen slaven hoeven te zijn van hun genen”, zegt biohacker Josiah Zayner opgetogen. “Wat je ook van genetische modificatie mag vinden, dat is mind blowing.” Even later voegt hij de daad bij het woord. Hij spuit DNA in zijn onderarm dat zijn genen kan wijzigen. Dat DNA heeft hij zelf ontworpen, vervolgens besteld op internet en vermenigvuldigd in zijn eigen garage. Het moet hem extra spieren opleveren. […]

(Trouw, 13 januari 2018, p14-15; De Morgen, 24 januari 2018)

Het nieuwe menstrueren

Ongesteld? Luister naar je hormonen! – Een tampon in, een pijnstiller slikken en vrolijk doorgaan: zo ‘hoort het’ bij menstruatie. Een nieuwe stroming ziet dat totaal anders. De menstruatie mag je omarmen en beleven, liefst zonder pillen. Dat betekent vooral rust nemen en dus een menstruatieverlof. Onzinnige aanstellerij of hoognodige erkenning?

(Skepter, winter 2017, p10-16)

‘Verraden’ door een familielid

Een miniem DNA-spoor is genoeg om een DNA-profiel van de dader te maken waarmee ook familieleden kunnen worden opgespoord. Een crimineel met een grote familie moet dus extra oppassen.

Bijvangst, heette het tot 2012. Een profiel in de DNA-databank dat zoveel op dat van de dader lijkt dat het waarschijnlijk familie betreft. “We mochten het niet rapporteren”, vertelt onderzoeker Arnoud Kal van het Nederlands Forensisch Instituut. De bijvangst ging dus ongebruikt overboord, ook al zou die naar de dader kunnen leiden. Tot verdriet van forensisch rechercheurs zoals Carina van Leeuwen van het Amsterdamse cold case-team: “Die informatie kan goud waard zijn en achterblijvers eindelijk duidelijkheid geven.” […]

(Trouw, 30 september 2017, p14-15)

Chemici kijken af bij de natuur

Schone energie, slimme materialen en groene grondstoffen, de natuur heeft het allemaal al uitgevonden. Chemici kijken er bewonderend naar. Niet om te kopiëren – “meestal hoeft het niet zo ingenieus” – maar om ideeën te pikken.

Fantastisch’, ‘bloedmooi’, Nederlandse chemici bewonderen de schoonheid van Moeder Natuur. Maar na ‘prachtig’ volgt steevast ‘ingenieus’ of ‘geniaal’. Het enzym, het zaaddoosje of de worm die ze zo bewonderen, hangt niet opgeprikt en ingelijst aan de muur zoals een tropische vlinder; de bewondering geldt vooral voor het kunstje dat de natuur flikt. “Hydrogenase-enzymen zijn zo efficiënt. Duizenden protonen per seconde, zonder dat daar extra energie voor nodig is. Dat is echt ongekend efficiënt”, vertelt een haast jaloers klinkende Joost Reek, hoogleraar supramoleculaire katalyse (UvA). […]

(Chemie Magazine, juli/augustus 2017, p28-32)

Menstruatie-vrij? Liever pijnvrij!

Help eindelijk eens menstruatiepijn de wereld uit, dan is een menstruatieverlof zoals bijvoorbeeld Italië en India overwegen niet meer nodig, stelt Marga van Zundert.

Ongesteld? Tampon, pijnstiller en doorgaan maar. Zo ‘hoort het’ in Nederland. En wereldwijd gezien is dat al een luxe. Veel vrouwen moeten doorwerken zonder paracetamol, vaak zelfs zonder deugdelijk maandverband of een wc om het te kunnen verwisselen. In arme landen zorgt menstruatie voor veel absentie en schooluitval onder meisjes. […]

(lees verder bij Het Wereldpodium)

(Brabants Dagblad – 29 aug. 2017, Nederlands Dagblad – 29 aug. 2017, BN/De Stem – 30 aug. 2017, De Limburger – 12 sept. 2017, Eindhovens Dagblad – 6 sept. 2017)

Hormoonverstoorders

Van storend tot schadelijk

Hormoonverstoorders zijn stoffen die doen wat de naam suggereert: ze verstoren de werking van natuurlijke hormonen. Volgens sommigen zijn ze een logische verklaring voor de toenemende vruchtbaarheidsproblemen in de westerse wereld. Volgens anderen zijn de aanwezige concentraties te miniem om daadwerkelijk invloed te hebben. Het gaat om veelgebruikte chemicaliën als bisfenol-A en ftalaten die uit plastics lekken. Maar ook het antibiticum triclosan, pesticides, medicijnresten en brandvertragers kunnen de hormoonhuishouding beïnvloeden. [….]

(Chemische Feitelijkheden, nr. 336, juli 2017)

Waterfilter filtert niets in Nederland

Door <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/User:Smial" class="extiw" title="de:User:Smial">Smial</a> op de <a href="https://de.wikipedia.org/wiki/" class="extiw" title="de:">Duitstalige Wikipedia</a> - eigenes Foto. Originally from <a class="external text" href="http://de.wikipedia.org">de.wikipedia</a>; description page is/was <a class="external text" href="http://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Image%3AHaushalts-Wasserfilter.jpg">here</a>., <a href="http://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/de/deed.en" title="Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 de">CC BY-SA 2.0 de</a>, <a href="https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=2958344">Link</a>Water kan niet puur genoeg zijn. Waterfilters en vitalizers vinden daarom gretig aftrek. Maar schoner wordt het Nederlandse kraanwater er nauwelijks of niet van. En wie niet oplet, drinkt zelfs viezer water.

Ook zoiets doodgewoons als water kan hip zijn. Op sportscholen en kantoren staan tegenwoordig waterkoelers. En tienermeisjes gaan niet zonder waterflesje in de tas naar school, naar festivals en het strand. Het vocht zit in supermarktplastic of in een milieubewuste Dopper. Bronwater of kraanwater, met of zonder een, liefst zelfbereid, smaakje — munt, appel, bosvruchten, komkommer of citroen. Dat hippe designflesje en de waterkan thuis hebben inmiddels ook vaak een filter. Dat belooft ‘water zoals de natuur het bedoeld heeft’. Volgens de filterfabrikanten betekent dat: géén chloor, géén kalk en géén metalen of andere chemicaliën. Daarmee suggereren ze dat wie als vanouds rechtstreeks uit de kraan drinkt ongezond bezig is. Is dat zo?  […]

(Skepter, 29 mei 2017, p35-39)

Salpeterzuur op de boerderij

Een lekkende opslagtank voor salpeterzuur zorgde voor evacuaties in het Vlaamse dorp Zevekote. De tank hoort bij een experimentele mestverwerkingsinstallatie.

‘De tank is ’s ochtends gevuld. ’s Middags zagen we de eerste druppels en al snel een gelige wolk rondom de tank. Toen hebben we direct de brandweer gebeld.’ Een paar dagen na het ongeluk vertelt varkensboer Carine Decloedt tegen de Vlaamse tv-zender VTM wat er eind maart op haar erf gebeurde. De toegesnelde brandweer slaagde er niet in het lek te dichten en besluit het zuur over te pompen. […]

(C2W, 5 mei 2017, p11)

Vaccin tegen Lyme. Wie durft?

Het eerste vaccin tegen de ziekte van Lyme werkte, maar was al snel omstreden. Twintig jaar later is er nog geen opvolger. Terwijl elk jaar opnieuw zo’n tweeduizend Nederlanders Lyme oplopen met jarenlange klachten als gevolg.

“Gevaarlijker dan de ziekte zelf”, luidde de waarschuwing van de Amerikaanse patiëntenvereniging tegen het eerste Lyme-vaccin binnen een jaar na introductie eind jaren negentig. En dat imago verdween niet meer. “LYMerix was een wetenschappelijk succes, maar een pr-fiasco”, stelt de Amerikaanse oud-kinderarts en vaccinexpert Stanley Plotkin. […]

(Trouw, 22 april 2017, p 14-15)

Lisdodden en waterbuffels in de veenwei

De Nederlandse veenweiden dalen en dalen. De enige oplossing: nat boeren. Dat moet een proefproject in Noordoost-Friesland duidelijk maken.

Sloten, sappig gras, schapen en een windmolen in de verte. Het Bûtenfjild in Noordoost-Friesland oogt oer en oer-Hollands. Toch zal dit plaatje voor het eind van de eeuw onherroepelijk verdwenen zijn, waarschuwt Jasper van Belle, ecoloog en docent-onderzoeker bij Hogeschool Van Hall Larenstein. In plaats daarvan komen wuivende rietvelden, drassige veenmosakkers of misschien zelfs rijstteelt. Want willen de Friese veenweideboeren het hoofd boven water houden, dan is natte landbouw onvermijdelijk, letterlijk en figuurlijk. […]

(Trouw, Duurzaamheid & Natuur, 14 april 2017, P10-11)

RSS Syndication